The Miniaturist – Jessie Burton

The Miniaturist - Jessie BurtonDoor: Lydia

Petronella Oortman is pas achttien jaar oud wanneer ze met een beduidend oudere koopman trouwt. Ze verhuist van het Hollandse platteland naar Amsterdam, dat bruist met de rijkdom van de Gouden Eeuw. Een flinke cultuurschok. Nella past zich zo goed als ze kan aan, aan haar onconventionele echtgenoot en zijn daadkrachtige zus, die het huishouden in haar plaats bestiert.

Johannes Brandt geeft zijn vrouw een gigantisch poppenhuis. Een kapitaal geschenk, en om zichzelf bezig te houden bestelt Nella meubelstukken bij een lokale miniaturen-maker om het te vullen. Maar ze krijgt meer dan ze besteld had – vreemde stukken, van iemand die het huishouden wel heel goed moet kennen. Wat weet deze artiest van Nella’s leven dat zij zelf niet weet?

“Here she is a puppet, a vessel for others to pour their speech. And it is not a man she has married, but a world.”

Wat vond ik van het boek?

lyEen boek gebaseerd op een museumstuk, een poppenhuis zelfs, je moet er maar opkomen. Het poppenhuis in Jessie Burton’s The Miniaturist bestaat echt, en is zelfs te bewonderen in het Rijksmuseum. Het is een bijzondere opzet voor een historische roman. De historische gelijkenissen houden daar overigens wel op – Burton liet zich inspireren, maar pretendeert niet een biografisch boek te hebben geschreven.

Als plotpunt is het echter wel meteen het grootste minpunt van het boek. Zonder het poppenhuis of de ‘miniaturist’ had het plot net zo goed of zelfs beter gewerkt – de uitkomst van het hele mysterie rondom de identiteit van de miniaturist is namelijk een flinke anticlimax.

De verwikkelingen binnenshuis, in ‘Het Huis aan de Gouden Bocht’ (tevens de titel van de Nederlandse vertaling) aan de Amsterdamse gracht zijn veel interessanter. Daar lijkt Burton een checklist van bijzondere historische personages af te werken: de homo, de zwarte man, de onafhankelijke vrouw. Op zich ben ik er een groot voorstander van dat we niet doen of de geschiedenis altijd maar wit en hetero was, alsof homo’s en mensen van kleur pas in de jaren ’60 zijn uitgevonden. Maar het is jammer dat Burton met weinig nieuwe inzichten komt. De zwarte bediende van het gezin wordt op straat raar aangekeken, over de onafhankelijke vrouw wordt medelijdend gedaan, maar we komen er niet achter hoe ze zich daarbij voelen. Hoofdpersoon Nella is in feite het minst interessante personage in het boek.

Het is bijzonder om een boek te lezen dat zich in de zeventiende eeuw in Nederland afspeelt, maar niet geschreven is door een Nederlander. Dat levert soms interessante historische inzichten op, maar voor wie een beetje kennis van de tijd en taal heeft, leidt het soms ook af. Zelf kon ik vooral niet ophouden zaken in mijn hoofd te vertalen, en dat levert soms moeilijkheden op. Zo kan Burton wel vrolijk ‘toy’ en ‘boy’ in een rijm verwerken, voor een Nederlander is meteen duidelijk dat dat met ‘speelgoed’ en ‘jongen’ nooit gewerkt had.

The Miniaturist leest ondanks deze nadelen wel als een trein. De schrijfstijl is vlot, de hoofdstukken zijn kort en eindigen bovendien vaak met een cliffhanger. Dat maakt dat je vaak makkelijk denkt, ‘oh, nog eentje dan’, en voor je het weet weer vijf hoofdstukken verder bent. Dus wil je snel nog een nieuw boek lezen? Ga dan zeker voor The Miniaturist. Of wacht op de BBC-serie die momenteel in Leiden opgenomen wordt.

Nieuwsgierig geworden? Koop het boek in paperback of als ebook op bol.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *